مخراج کاریReviewed by Admin on May 3Rating: 5.0

مخراج کاری

مرصع کاری یا مخراج کاری یا جواهر نگاری یا نگین کاری. یکی از شاخه‌های صنایع دستی سنگی است مرصع به معنی آنچه با جواهر تزئین شده باشد، است. هنر مرصع کاری عبارت است از نشاندن جواهر (سنگهای قیمتی ونیمه قیمتی) بر روی ظروف، زیور آلات و اشیاء تزئینی دیگر
تاریخچه
از هزاران سال پیش ساخت زیور آلات یا ظروف تزئینی و نشاندن نگین بر روی آن‌ها در ایران رایج بوده‌است. آثاری چون جام‌ها، کاسه‌ها و زیور آلاتی جواهر نشان که مربوط به دوره‌های هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و … می‌باشد گواه این امر است که هنرمندان از هزاران سال پیش در زمینه نشاندن سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی بر روی این اشیاء تبحر داشته‌اند. بازمانده اصیلی از آن روزگار شاید زیور آلاتی باشد که زنان قبایل چادرنشین مختلف و زنان روستایی از آن استفاده می‌کردند. اغلب این زیور آلات دارای تزئیناتی زیبا از سنگ‌های زیبا و درخشان هستند. سنگ‌هایی چون عقیق جگری و فیروزه و …[۲] در روزگار ما از هنر مرصع کاری بیشتر در ساخت زیور آلات استفاده می‌شود، به همین دلیل هنرمند مرصع کار، فعالیت خود را پس از آماده شدن زیور آغاز می‌کند. گذاشتن سنگ بر روی طلا یا نقره (یا فلزات مناسب دیگر) به چهار روش صورت می‌پذیرد:

مخراج کاری

روش مرصع کاری

۱٫ ریلی
۲٫ قلم خور
۳٫ کاسه‌ای
۴٫ چنگی

مواد اولیه
مواد اولیه این هنر انواع سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی از قبیل زمرد ، الماس ، فیروزه ، یاقوت ، عقیق ،یشم میباشد
ابزار وتجهیزات
تعدادی از ابزار كار به این شرح است :
۱- قلم انگلا ( برای قلم زنی )
۲- قلم چنگ خواباندن
۳- گوار سه غلطان (ابزاری که با غلتاندن آن بر روی طلا یا نقره ، قسمت بالای دیواره ای که اطراف نگین را گرفته بر روی نگین می خوابد و باعث مهار شدن نگین در جای خود می شود
۴- سمبه
۵- ماردالا ( ابزاری كه كاربردی شبیه چكش دارد . )
مراحل تولید
در روزگار ما از هنر مرصع کاری بیشتر در ساخت زیور آلات استفاده می شود، به همین دلیل هنرمند مرصع کار ، فعالیت خود را پس از آماده شدن زیور آغاز می کند .
گذاشتن سنگ بر روی طلا یا نقره (یا فلزات مناسب دیگر ) به چهار روش صورت می پذیرد :
۱-ریلی
۲-قلم خور
۳-كاسه ای
۴-چنگی
آشنایی با مرصع ¬کاری
مرصع ¬کاری یکی از قدیمی ترین هنر های جهانی است که با جواهر سازی در یک راستا قرار دارد. مرصع¬ کاری هنر جواهر نشان کردن، جواهر نگاری و نگین کاری نیز خوانده می شود. مرصع کاری در لغت از واژه ترصیع به معنای موازنه است. در این هنر به کاشت متقارن جواهرات بر سطح مورد نظر ترصیع و نتیجه کار مرصع می گویند

کاربرد های مرصع کاری

از مرصع کاری در جواهر سازی، مانند انگشتر و دستبند و … استفاده می شود. اما در گذشته از آن در ظروف و تاج ها کلاه ها و حتی پوشاک سلطنتی نیز استفاده می شد. مرصع کاری تنها مربوط به ایران نیست در تمام نقاط دنیا دیده می شود. از آنجا که جواهر ها را باید روی قطعه ای از جنس دیگر سوار کرد، این قابلیت را دارد تا با هنر های دیگر نیز تلفیق شود. مرصع کاری اصیل و تجملی بیشتر روی فلزهای گرانبها از قبیل طلا و نقره و …. انجام می گیرد. این فلزها می توانند قبل از مرصع کاری قلمزنی شوند و یا با میناکاری رنگ و لعابی بیشتر داشته باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *